Dokumenty
Prace komisji historycznych (Polsko-Kazachstańskiej, Polsko-Uzbekistańskiej oraz Polsko-Kirgiskiej) oraz kontakty pomiędzy polskimi badaczami i muzealnikami a historykami i archiwistami państw Azji Środkowej przyniosły efekt w postaci uzyskania dostępu do setek dokumentów zawierających odniesienia do Polaków i obywateli polskich, którzy trafili na azjatyckie tereny na przestrzeni XVIII-XX wieku.
Były to w sumie setki tysięcy żołnierzy, zesłańców, osadników i uchodźców, którzy odcisnęli trwałe piętno na środkowoazjatyckiej ziemi i zostali zapamiętani przez miejscową ludność. Część dokumentów została opracowana i przetłumaczona na język polski, inne udostępniamy w oryginale.
Pozyskane dokumenty
W większości zostały wytworzone przez miejscowe władze i instytucje rosyjskie lub sowieckie. Zarówno przedstawiciele administracji, jak i służb bezpieczeństwa, stale monitorowali obecność Polaków, których uważano za nieprzyjaznych, a nawet wrogich moskiewskiej władzy.
Miejscowe instytucje tworzyły raporty odnośnie całej polskiej społeczności jak i pojedynczych jej przedstawicieli, gromadziły też wytyczne władz centralnych, a następnie sporządzały meldunki z ich realizacji. Ludność polska, kiedy tylko to było możliwe, tworzyła własne instytucje i stowarzyszenia, których działalność była rejestrowana w licznych dokumentach. Analiza całej tej dokumentacji rzuca nowe światło na historię Polaków i obywateli polskich na dalekich, azjatyckich ziemiach.
Wyszukiwanie
Udostępniamy dekrety, rozkazy, instrukcje i zarządzenia zarówno centralnych, rosyjskich i sowieckich władz, jak i lokalnego kierownictwa administracji i służb obwodowych oraz republikańskich. Dotyczą one przesiedleń, deportacji, repatriacji i pobytu ludności polskiej, ich pracy, zaopatrzenia i kontroli, a także opieki nad nimi. Część udostępnionych dokumentów stanowią różnorodne spisy polskich rodzin mieszkających w poszczególnych miejscowościach. Większość z nich jest prezentowanych po raz pierwszy.
W celu wyszukania interesujących dokumentów należy skorzystać z wyszukiwarki wspomaganej przez AI. Umożliwia ona wyszukiwanie w języku polskim i rosyjskim (cyrylicą) dokumentów zawierających wpisane nazwiska, miejscowości lub inne, dowolne słowa z dokumentów. Jako rezultat wyszukiwania użytkownik otrzymuje wykaz dokumentów i fraz zawierających wpisane słowo i aktywny link umożliwiający otworzenie dokumentu, w którym ono wystąpiło. Ten system umożliwia łatwe korzystanie z udostępnionych materiałów, także bez wcześniejszego doświadczenia w tego typu poszukiwaniach.
Przykładowe dokumenty:
Archiwum
Chronologia
PDF
Ładowanie...
